پيشه وران، بخش دوم

در بخش هاى ديگر اوستا اين سه گروه (مردمان) بنام ديگر يادشده اند. اينچنين: ن١ص٤٩

نخست: آتهرون āthravan در پهلوى آسروک āsrūk يا آسرون āsrūn لفظا يعنى آذربان، از اين واژه گروه دانايان يا پيشوايان دينى (طبقه روحانى) اراده ميشود.ن١ص٤٩

دوم:رتهئشتر rathaéštar در پهلوى ارتشتار  artēštārلفظا يعنى گردونه (جنگى) سوار،نامى است كه بدومين گروه از مردمان داده شده است، يعنى رزميان و سپاهيان.

سوم: واستريه vāstrya لفظا يعنى كشتكار، سومين گروه از مردمان كه كشاورزان باشند چنين خوانده شده اند، در پهلوى واستريوش. ن١ص٤٩

پادشاه و همه سران و لشكريان از ارتشتاران؛ موبدان و پيشوايان و دبيران و دانايان از آتوربانان؛ ن١ص٥٠

در آغاز مردمان بسه گروه بخش شده پس از آن دستورزان يا دستكاران را از كشاورزان جدا كرده هوتخشان ناميدند. ن١ص٥١

بجاى چهارمين گروه در متن هوئيتى hūiti آمده، در گزارش پهلوى همين واژه هوتوخش hutuxš گردانيده شده، يعنى خوب تخشا، نیک كوشا يا نیک كار. ن١ص٥١

در شاهنامه نيز در آغاز داستان جمشيد از بخش كردن جمشيد مردمان را بچهار گروه سخن رفته؛ ن١ص٥٢

 و نام نخستين كاتوزى و دومين گروه نيسارى و سومين گروه نسودى و چهارمين گروه اهنوخوشى نوشته شده است. ن١ص٥٢

بدبختانه نام هیچیک از اين چهار گروه درست نوشته نشده است،شک نيست كه فردوسى اين واژه ها را درست بكار برده،بعدها بدست نساخين شاهنامه خراب شده است.

پيشه وران

پيشه در اوستا: پيشترpištra و در پهلوى: پيشکpēšak از براى گروه چهارگانه مردم كه پيشوايان،رزميان،كشاورزان و دستورزان باشند بكار رفته است.ن١ص٤٤

در سرودهاى گاتها از براى رزميان و آزادگان:خوئتوxaētu بكار رفته و از براى برزيگران:ورزنverezēna و از براى پيشوايان دينى:ائيريمنairyaman.ن١ص٤٤

نخست مردمان بسه گروه بخش ميشده، طبقه چهارم افزوده شده است. گروه سه گانه در گاتها بنامى و در بخش هاى ديگر اوستا بنام ديگر ياد شده اند. ن١ص٤٤

در هفت ها، كه پس از گاتها كهنترين بخش اوستاست، بجاى ائيريمن airyaman (=ايرمان) واژه هخمن haxeman آورده شده است. ن١ص٤٧

لفظا اين واژه (هخمن haxeman) بمعنى دوستى،يارى،همراهى و يگانگى است.هوش هخى huš-haxi (گاتها: هات٣٢بند٢) صفت است، يعنى خوب دوست،نيک يار. ن١ص٤٨

هخامنيش Haxāmaniš كه نام پنجمين نياى داريوش است، لفظا يعنى دوست منيش. خاندان شاهنشاهى هخامنشى بنام همين كس خوانده شده است. ن١ص٤٨